W dniu 11 lipca oddajemy hołd Polakom – ofiarom ludobójstwa dokonanego przez OUN i UPA na Kresach Wschodnich II Rzeczypospolitej. Dzisiaj ze szczególnym niepokojem przyjmujemy decyzję Prezydenta Ukrainy, Wołodymyra Zełenskiego, o nadaniu jednej z ukraińskich jednostek wojskowych imienia „Bohaterów UPA”.
Jako organizacja od lat działająca na rzecz dialogu, współpracy i dobrych relacji między narodami, konsekwentnie i bez zastrzeżeń wspieramy prawo Ukrainy do obrony swojej niepodległości, suwerenności i integralności terytorialnej w obliczu rosyjskiej agresji. Rozumiemy, w jakich warunkach toczy się dziś życie ukraińskiego społeczeństwa i ukraińskich żołnierzy. To właśnie dlatego zależy nam, aby relacje między naszymi narodami budowane były na fundamencie, który wytrzyma próbę czasu nie tylko na czas wojny, ale i na czas pokoju, który po niej nastąpi.
Wsparcie dla ukraińskiej walki o wolność nie zmienia jednak naszej oceny wydarzeń historycznych ani nie zwalnia żadnej ze stron z obowiązku pielęgnowania rzetelnej pamięci o ofiarach zbrodni popełnionych na ludności cywilnej. Przeciwnie – właśnie dlatego, że zależy nam na Ukrainie i jej przyszłości w rodzinie wolnych narodów Europy, nie możemy milczeć, gdy podejmowane są decyzje, które ranią sojuszników Ukrainy.
Uważamy, że publiczne honorowanie formacji i środowisk związanych z działalnością Ukraińskiej Powstańczej Armii, odpowiedzialnych za masowe zbrodnie na polskiej ludności cywilnej na Wołyniu i w Małopolsce Wschodniej nie służy procesowi pojednania polsko-ukraińskiego. Szacuje się, że w wyniku tych wydarzeń życie straciło od 80 do 100 tysięcy Polaków – kobiet, dzieci, starców – zamordowanych w okolicznościach, które historycy wielu krajów kwalifikują jako czystki etniczne.
Podzielamy stanowisko wyrażone przez Karola Nawrockiego, który podkreślił, że budowanie partnerskich relacji pomiędzy Polską i Ukrainą wymaga poszanowania pamięci historycznej oraz wrażliwości narodowej obu stron. Doceniamy również głosy przedstawicieli polskich władz, którzy zwrócili uwagę na wagę tej kwestii i nie pozostali wobec niej obojętni.
Wyrażamy nadzieję, że dalszy dialog polsko-ukraiński będzie opierał się na prawdzie, wzajemnym szacunku i wspólnej odpowiedzialności za pamięć historyczną. Tylko taki dialog – trudny, ale uczciwy – pozwoli zbudować trwałe i niezniszczalne partnerstwo między naszymi narodami. Tylko takie partnerstwo da nam zdolność do wspólnego i skutecznego przeciwstawiania się współczesnym zagrożeniom dla bezpieczeństwa Europy.
Wzywamy stronę ukraińską do podjęcia kroków, które pozwolą przywrócić klimat wzajemnego zaufania. Gotowi jesteśmy do dalszego dialogu – bo wierzymy, że Polska i Ukraina potrzebują siebie nawzajem, i że wspólna przyszłość jest możliwa, jeśli oprzemy ją na fundamencie, który obie strony będą mogły z godnością przyjąć.
Jarosław Narkiewicz
Przewodniczący Rady Polonii Świata
